top of page

Giyilebilir bir ultrason tarayıcısı meme kanserini daha erken teşhis edebilir.

  • 24 Şub
  • 2 dakikada okunur

Meme kanseri en erken evrede teşhis edildiğinde, hayatta kalma oranı neredeyse yüzde 100'dür. Ancak, daha geç evrelerde tespit edilen tümörler için bu oran yaklaşık yüzde 25'e düşmektedir.


MIT araştırmacıları, meme kanseri hastalarının genel hayatta kalma oranını iyileştirme umuduyla, tümörleri henüz erken aşamadayken tespit etmeyi sağlayabilecek giyilebilir bir ultrason cihazı tasarladılar. Özellikle, rutin mamografi kontrolleri arasında meme kanseri geliştirme riski yüksek olan hastalar için değerli olabilir.


Video oynat

Cihaz, sütyene takılabilen esnek bir yamadır ve kullanıcının ultrason takip cihazını yama boyunca hareket ettirerek meme dokusunu farklı açılardan görüntülemesine olanak tanır. Yeni çalışmada araştırmacılar, tıbbi görüntüleme merkezlerinde kullanılan ultrason problarının çözünürlüğüne benzer çözünürlükte ultrason görüntüleri elde edebildiklerini gösterdiler.


MIT Medya Laboratuvarı'nda doçent ve çalışmanın kıdemli yazarı Canan Dağdeviren, "Ultrason teknolojisinin şeklini, evinizde kullanılabilecek şekilde değiştirdik. Taşınabilir ve kullanımı kolaydır ve meme dokusunun gerçek zamanlı, kullanıcı dostu bir şekilde izlenmesini sağlar" diyor.


MIT yüksek lisans öğrencisi Wenya Du, Araştırma Bilimcisi Lin Zhang, Emma Suh '23 ve Xi'an Teknoloji Üniversitesi'nden Profesör Dabin Lin, bugün Science Advances dergisinde yayımlanan makalenin baş yazarlarıdır .


Giyilebilir bir teşhis cihazı


Bu proje için Dağdeviren, düzenli kanser taramalarına rağmen 49 yaşında ileri evre meme kanseri teşhisi konulan ve altı ay sonra vefat eden teyzesi Fatma Çalışkanoğlu'ndan ilham aldı. O zamanlar MIT'de doktora sonrası araştırmacı olan Dağdeviren, teyzesinin başucunda, bir sütyene entegre edilebilecek ve meme kanseri riski yüksek olan bireylerin daha sık taranmasına olanak sağlayacak bir teşhis cihazının kaba bir şemasını çizdi. 


Düzenli aralıklarla yapılan mamografi kontrolleri arasında gelişen meme tümörleri (aralık kanserleri olarak bilinir) tüm meme kanseri vakalarının %20 ila %30'unu oluşturur ve bu tümörler rutin taramalar sırasında bulunanlardan daha agresif olma eğilimindedir.


"Amacım, aralık kanseri geliştirme olasılığı en yüksek olan kişileri hedeflemek," diyor, araştırma grubu vücuda uyum sağlayan giyilebilir elektronik cihazlar geliştirmede uzmanlaşmış olan Dagdeviren. "Daha sık tarama ile hayatta kalma oranını yüzde 98'e kadar çıkarmayı hedefliyoruz."


Dagdeviren, teşhis amaçlı bir sütyen vizyonunu gerçeğe dönüştürmek için, kullanıcının istediği zaman görüntüleme yapmasına olanak tanıyan minyatürleştirilmiş bir ultrason tarayıcı tasarladı. Bu tarayıcı, tıbbi görüntüleme merkezlerinde kullanılan ultrason teknolojisinin aynısına dayanıyor, ancak araştırmacıların ultrason tarayıcıyı minyatürleştirmesine olanak tanıyan yeni bir piezoelektrik malzeme içeriyor.


Araştırmacılar, cihazı giyilebilir hale getirmek için petek benzeri açıklıklara sahip esnek, 3 boyutlu yazıcıyla üretilmiş bir yama tasarladılar. Mıknatıslar kullanılarak, bu yama, ultrason tarayıcısının ciltle temas etmesini sağlayan açıklıklara sahip bir sütyene takılabiliyor. Ultrason tarayıcısı, altı farklı pozisyona hareket ettirilebilen küçük bir takip cihazının içine yerleştiriliyor ve böylece tüm memenin görüntülenmesi sağlanıyor. Tarayıcı ayrıca farklı açılardan görüntü almak için döndürülebiliyor ve kullanımı için herhangi bir özel uzmanlık gerektirmiyor.


MIT Mühendislik Fakültesi Dekanı, Elektrik Mühendisliği ve Bilgisayar Bilimleri Vannevar Bush Profesörü ve çalışmanın yazarlarından biri olan Anantha Chandrakasan, “Bu teknoloji, olumlu bir sonuç için çok önemli olan meme kanserinin tespiti ve erken teşhisinde temel bir yetenek sağlıyor” diyor. “Bu çalışma, malzeme, düşük güç devreleri, yapay zeka algoritmaları ve biyomedikal sistemlerdeki ilerlemelerden yararlanarak ultrason araştırmalarını ve tıbbi cihaz tasarımlarını önemli ölçüde geliştirecektir.”


Erken teşhis


MIT Klinik ve Translasyonel Araştırma Merkezi ile işbirliği yapan araştırmacılar, cihazlarını meme kistleri öyküsü olan 71 yaşında bir kadın üzerinde test ettiler. Yeni cihazı kullanarak, araştırmacılar çapı 0,3 santimetre kadar küçük olan kistleri (erken evre tümörlerin boyutu) tespit edebildiler. Ayrıca, cihazın geleneksel ultrasona benzer bir çözünürlüğe ulaştığını ve dokunun 8 santimetreye kadar derinlikte görüntülenebildiğini gösterdiler.


Yorumlar


bottom of page